Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu dostosowania się do Twoich preferencji oraz w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania strony. Więcej na temat polityki prywatności oraz cookies znajdziesz >> Tutaj

×
  • Płać prosto i bezpiecznie
  • Bezpieczne i sprawdzone zakupy
  • Zadzwoń i zamów: 799 366 936

Słuchawki – Z muzyką sam na sam. Część pierwsza


Słuchawki to bardzo osobisty sprzęt, a świadczy o tym kilka aspektów. Przede wszystkim, każdy z nas ma inaczej zbudowane ucho i inaczej słyszy, różnimy się także wrażliwością na inne zakresy częstotliwościowe, lubimy różnorakie gatunki muzyczne i cenimy sobie odmienne charakterystyki dźwiękowe. Osoby, które wiedzą, co w muzyce lubią najbardziej, a na dodatek potrafią opisać dźwięk docelowy, jaki mają generować słuchawki mają ułatwione zadanie. Co jednak w przypadku, kiedy nie umiemy tego określić, a szukamy odpowiednich dla siebie słuchawek? To proste, powinniśmy zacząć od tego, do czego będziemy je wykorzystywać i jakie w związku z tym mamy wymagania. Jeśli słuchawki mają służyć do odtwarzania dźwięku z telewizora lub domowego systemu audio nie będziemy potrzebować systemu aktywnej redukcji szumów, a najważniejszy będzie komfort podczas wielogodzinnych odsłuchów i jakość brzmienia. Z kolei, jeśli poszukujemy słuchawek do słuchania muzyki poza domem liczyć się będzie kwestia izolacji od dźwięków otoczenia oraz składany pałąk i obracane nauszniki, dzięki którym z łatwością je schowany do torby lub plecaka.



Klasyfikacja słuchawek

Ze słuchawek możemy korzystać w domu, w pracy, podczas podróży, a nawet w trakcie uprawiania sportu, podłączając je do niemal dowolnego źródła dźwięku – smartfonu, komputera lub np. wzmacniacza. Przy wyborze słuchawek nie warto na siłę szukać kompromisu, bowiem nie każda konstrukcja będzie odpowiadała naszym potrzebom. Rodzaj konstrukcji, który wybierzemy, wpłynie nie tylko na komfort użytkowania, lecz także na nasze zdrowie i samopoczucie. Zważywszy na sposób transmisji sygnału audio i ogólną budowę słuchawek, która przekłada się na wielkość zastosowanego w nich przetwornika, a tym samym na jego odległość od narządu słuchu, wyróżniamy:

Słuchawki douszne (Earbuds)

Inaczej zwane pchełkami. To niebywale popularna grupa słuchawek, a wszystko za sprawą tego, że stanowią podstawowe wyposażenie smartfonów, tabletów oraz przenośnych odtwarzaczy. Mają spłaszczony kształt i stosunkowo dużej wielkości głośnik membranowy. Charakteryzuje je niewielka konstrukcja, którą wkłada się do ucha. Słuchawka nie jest jest jednak wprowadzana głęboko do kanału słuchowego, a spoczywa płytko, zawieszona w wewnętrznej części małżowiny usznej, przez co zupełnie nie izoluje od otoczenia, za to dostarcza dźwięk o dużej otwartości. Zaletą tej konstrukcji jest to, że zapewnia całkowitą wentylację kanału, gdyż powietrze może się swobodnie przemieszczać po obu stronach membrany, a jego ruch nie jest niczym ograniczony (zatem ucho oddycha). Tym samym powietrze działa jak filtr, który rozprasza dochodzące do uszu dźwięki, przez co stają się one bezpieczniejsze dla naszego ucha. Ponadto cyrkulacja powietrza ogranicza możliwość namnażania się bakterii, co w dłuższym okresie mogłoby negatywnie wpłynąć na zdrowie naszych uszu. Z drugiej strony zaś cały czas trzeba uważać, aby słuchawki nie wypadały z uszu, o co wcale nie trudno, będąc na przykład w ruchu. Producenci próbują zaradzić tego typu niedogodnościom, dołączając specjalne formy wypełniające małżowiny oraz stosując odpowiednie mocowanie w postaci uchwytów, sznurków zawieszanych na szyi lub szyjnych pałąków (zazwyczaj w słuchawkach sportowych). Słabo tłumiony zewnętrzny hałas powoduje, że użytkownik ma tendencję do podgłaśniania muzyki, co niekorzystnie wpływa na nasz słuch, a ponadto sprawia, że dźwięki dochodzące ze słuchawek słyszymy nie tylko my, ale wszyscy dookoła.



Wspomnijmy, że na rynku są dostępne słuchawki douszne z technologią ANC, która pomaga odciąć się od miejskiego zgiełku, by móc w samotności cieszyć się swoimi ulubionymi utworami. Zasada działania ANC polega na wygenerowaniu przeciwdźwięku. Odbywa się to za sprawą zainstalowanego w obudowie słuchawek mikrofonu, który rejestruje dźwięk z otoczenia, następnie dostarcza go do elektroniki sterującej, a ta generuje sygnał identyczny z tym zarejestrowanym przez mikrofon pod względem dźwiękowym, ale będący jego lustrzanym odbiciem. W efekcie dźwięk ten jest odtwarzany przez przetworniki w słuchawkach jako tło. Eliminowanie w ten sposób dźwięku z otoczenia w idealnych warunkach powoduje absolutną ciszę. Rozwiązanie to docenimy szczególnie, słuchając muzyki lub audiobooka podczas lotu samolotem, podróżując pociągiem, czy przemierzając miasto w drodze do pracy lub na uczelnię.



Słuchawki dokanałowe (In-Ear Monitors, IEMs, Canalphones)

Są zazwyczaj mniejsze od słuchawek dousznych i mają inny kształt. Jak wskazuje na to ich nazwa są wkładane głęboko do kanału usznego, dzięki czemu dźwięk przekazywany jest bezpośrednio do ośrodka słuchu z najmniejszymi stratami. W przypadku słuchawek dokanałowych bardzo ważne jest prawidłowe ich założenie. Powietrze między słuchawką a błoną bębenkową w uchu nie powinno wydostawać się na zewnątrz. Słuchawki muszą być szczelnie osadzone w kanałach, w przeciwnym razie dźwięk będzie zniekształcony, zabraknie basów, a wysokie dźwięki zostaną stłumione. Dlatego nakładki wymagają indywidualnego dopasowania dla każdego użytkownika ze względu na różnice fizycznej budowy ucha. Zwykle producenci dołączają do słuchawek kilka par nakładek w różnych rozmiarach, by spośród nich można było dobrać te, które najlepiej uszczelnią kanały uszne. Nakładki przybierają różne kształty i są wykonane z rozmaitych materiałów. Mamy nakładki silikonowe w kształcie zaokrąglonego kapturka lub takie, które składają się z dwóch lub trzech połączonych ze sobą kapturków o różnej średnicy, przywodzące na myśl choinkę. Ten drugi rodzaj nakładek w zasadzie eliminuje konieczność eksperymentowania z różnymi wielkościami nakładek. Przeważnie od razu uzyskuje się odpowiednie wypełnienie kanału słuchowego i dobrą izolację akustyczną. Cechuje je wysoka trwałość i łatwość utrzymania w czystości, można je zdjąć i śmiało umyć pod bieżącą wodą bez obawy o uszkodzenie. Jest to bardzo istotne ze względu na zachowanie higieny uszu. Inny typ nakładek stanowią nakładki z pianki poliuretanowej, które przed założeniem roluje się lub ściska w palcach. Po włożeniu słuchawek do uszu należy je przytrzymać kilka sekund – w tym czasie pianki rozprężają się, dokładnie wypełniając kanał uszny. Pod wpływem ciepła panującego w uchu pianka staje się bardzo miękka, co zwiększa komfort użytkowania słuchawek. Czasem, zwłaszcza przy mniejszych i lżejszych słuchawkach, można nawet zapomnieć, że ma się je w uszach. Pianki zazwyczaj dużo lepiej, niż nakładki silikonowe izolują od otoczenia. Nie powodują również nieprzyjemnego efektu zassania słuchawek w uszach, jak to czasem ma miejsce w przypadku nakładek silikonowych. Większy komfort i lepsza izolacja są jednak okupione niższą trwałością pianek – po pewnym czasie tracą one swoją pierwotną sprężystość i łatwiej ulegają zniszczeniu. Pianki są również trudniejsze do utrzymania w czystości, niż nakładki silikonowe. Za najlepsze uważa się pianki Comply. Wytwarza się je w kilku seriach pasujących do większości słuchawek różnych producentów dostępnych na rynku.



Dodajmy, że wśród producentów słuchawek są i tacy, którzy zajmują się wykonywaniem słuchawek na zamówienie klienta (określane jako CIEM – Custom In-Ear Monitors). Chodzi tu przede wszystkim o jak najlepsze dopasowanie elementu dokanałowego do rozmiarów i kształtów usznych użytkownika, co zapewni odpowiednią izolację od dźwięków otoczenia, a tym samym zagwarantuje optymalne brzmienie słuchawek. Aby wykonać takie słuchawki, niezbędna jest wizyta u audiologa, który przy pomocy specjalnej masy plastycznej zdejmie odciski obojga uszu, co pozwoli producentom zaprojektować odpowiednio dobrane wkładki dokanałowe, na kształt wykonanych odcisków. Oczywiście z takich słuchawek będzie mogła korzystać wyłącznie osoba, dla której zostały one specjalnie stworzone. Ktoś inny, z uwagi na odmienny kształt małżowiny lub kanału usznego mógłby odczuwać dyskomfort lub brzmienie niższej jakości.



Niewątpliwą zaletą słuchawek dokanałowych jest to, że nie wypadają z ucha. Przetworniki używane w dobrych słuchawkach dokanałowych pozwalają usłyszeć więcej detali w słuchanych utworach nawet przy niższym poziomie głośności. Z kolei niższy poziom głośności pozwala oszczędzać słuch i dłużej cieszyć się ulubioną muzyką. Prawidłowo założone świetnie tłumią dźwięki z otoczenia, nikt inny z kolei nie będzie słyszał tego co my. Jednak z powodu zamkniętej konstrukcji i braku dostępności powietrza do kanału nie są pozbawione wad. Przemierzając w nich miasto, powinniśmy zachować większą ostrożność, gdyż przechodząc np. przez ulicę pozbawioną sygnalizacji świetlnej, możemy nie usłyszeć nadjeżdżającego pojazdu. Ponadto podczas ich użytkowania wzrasta ciśnienie wewnątrz ucha, przez co po pewnym czasie można odczuwać dyskomfort (choć to zależy także od typu użytych nakładek). Częste i długotrwałe korzystanie ze słuchawek dokanałowych może powodować zwiększenie wydzielania w uszach woskowiny. By chronić przed nią słuchawki, niektórzy producenci zaopatrują je w wymienne filtry, nakładane na otwory tulejek przetworników (gdy usłyszymy pogorszenie jakości dźwięku lub wyraźnie cichsze granie jednej ze słuchawek, należy filtry wymienić na nowe). Co ważne filtry są zazwyczaj neutralne akustycznie, a ich obecność nie powoduje zmiany charakterystyki częstotliwościowej słuchawek.

 

 


Innym niepożądanym efektem jest zjawisko określane efektem mikrofonowym. Powstaje on w wyniku ocierania się przewodu słuchawkowego o ubranie lub inne przedmioty. Odgłosy temu towarzyszące przenoszą się przez przewód bezpośrednio do słuchawek, a stopień ich uciążliwości zależy od konstrukcji i sztywności zastosowanych przewodów. Jednym ze sposobów na wyeliminowanie lub ograniczenie tego zjawiska jest użycie specjalnych prowadnic wokółusznych (Ear Guides, Ear Guidance), które nakłada się na przewody i zakłada wokół uszu, do których doskonale się dopasowują. Mają one jeszcze jedną zaletę. Lepiej przytrzymują słuchawki w uszach, dzięki czemu wygodniej się ich używa, będąc w ruchu. Inną możliwością jest noszenie słuchawek metodą over the ear. Wówczas przewody należy poprowadzić wokół uszu, tak by na nich spoczywały oraz ewentualnie zacisnąć je z tyłu głowy lub pod brodą przy pomocy ruchomego pierścienia nasuniętego na przewody. W przypadku używania słuchawek dokanałowych mamy do czynienia z jeszcze jednym zjawiskiem, a mianowicie efektem okluzji (tzw. „efektem zatkanego ucha”). Wydawać by się mogło, że większość dźwięków, które słyszymy, dociera do błony bębenkowej przez kanał słuchowy wraz z drganiami powietrza. Jednak dźwięk przewodzą także tkanki, głównie kości czaszki. Wystarczy zatkać uszy, a zaczniemy słyszeć to, co dzieje się wewnątrz organizmu: oddech, bicie serca, a nawet szum krwi płynącej w tętnicach. Gdy zaczniemy mówić, mając zatkane uszy inaczej też będzie brzmiał nasz głos. Na tym właśnie polega okluzja, której efekt podczas słuchania muzyki w normalnych warunkach jest niedostrzegalny, jednak zmienia się on w przypadku używania słuchawek dokanałowych, kiedy to kanał słuchowy jest całkowicie wypełniony i odizolowany od otocznia. Receptą na tę niedogodność może być np. zastosowanie odpowiednio wentylowanych wkładek dokanałowych. Z czasem zaczynamy się także przyzwyczajać do wyżej wymienionych dźwięków i przestajemy na nie zwracać uwagę. Koniecznie trzeba pamiętać o tym, że przy niewłaściwym użytkowaniu konstrukcje te stwarzają największe zagrożenie dla słuchu. Aby nie doprowadzić do poważnych zmian zdrowotnych, trzeba robić przerwy w odsłuchach i w ten sposób pozwolić naszym uszom „odetchnąć”.


 

Słuchawki nauszne (On-ear, Supraaural) oraz wokółuszne ( Over-ear, Circumaural)

W słuchawkach nausznych nauszniki opierają się na małżowinie usznej, dociskając ją do powierzchni głowy, podczas gdy w modelach wokółusznych swobodnie okalają całe ucho, które znajduje się wewnątrz muszli. W obu przypadkach całość konstrukcji wsparta jest o pałąk, który zwykle oferuje możliwość regulacji jego długości, pozwalając dopasować wielkość słuchawek do głowy użytkownika. Nauszniki w słuchawkach mogą być nieruchome i ewentualnie odpowiednio dostosowane do kształtu głowy lub regulowane, a nawet obracane w różnych kierunkach nawet do 180 stopni. Mogą mieć różny kształt (kolisty, eliptyczny lub prostokątny) oraz formę małego obwarzanka z otworem w środku (który odsłania przetwornik) lub być całkowicie zabudowane (bez otworu przed przetwornikiem, a jedynie z siatką lub w formie gąbki). Byśmy mogli mówić o komforcie noszenia takich słuchawek, przede wszystkim powinny być lekkie. Poduszki, zwłaszcza w słuchawkach nausznych, w których ich wewnętrzna część bezpośrednio przylega do ucha powinny być miękkie i delikatne. W obydwu przypadkach, najczęściej wykonuje się je z materiału skóropodobnego, mikrozamszu, weluru oraz Alcantary, a wewnątrz wypełnia gąbką lub pianką z efektem pamięciowym o różnej sprężystości. Nauszniki skórzane słyną z tego, że lepiej tłumią, mogą jednak grzać uszy i powodować pocenie się skóry, w welurowych i z Alcantary skóra swobodniej oddycha, ale te z kolei słabiej izolują od otoczenia. Najlepszym rozwiązaniem są nauszniki, do produkcji których zastosowano dwa różne rodzaje materiałów, np. skórzany na zewnątrz z siatką wyściełającą wewnątrz. Pałąk i nauszniki nie mogą zbyt mocno naciskać głowy, ale jednocześnie powinny dość dobrze izolować od dźwięków z otoczenia. Nauszniki w słuchawkach nausznych zazwyczaj wyposażone w mechanizm obrotowy oraz składany pałąk, co ułatwia przechowywanie i transport słuchawek. Zwykle można je złożyć na płasko, dzięki czemu zmieszczą się w płaskiej torbie lub na płasko i do wnętrza pałąka, by z łatwością je można było włożyć do plecaka. Nauszniki w modelach wokółusznych zazwyczaj nie są składane (choć niektóre mogą pochwalić się mechanizmem obrotowym), przez co mogą być traktowane jako mniej poręczne. Dodajmy, że słuchawki nauszne wymuszają nauczenia się poprawnego ich zakładania, zgodnie z własną anatomią, tak by nauszniki odpowiednio ułożyły się na chrząstce małżowiny usznej oraz względem otworu odsłuchowego. A ich noszenie wymaga przyzwyczajenia.



Komory przetwornika – otwarta, półotwarta, zamknięta

Przetworniki w słuchawkach mogą być umieszczone w trzech typach komór akustycznych. Klasyfikacja ta obejmuje głównie słuchawki wokółuszne, nauszne oraz douszne, ponieważ słuchawki dokanałowe są z reguły zamknięte. W zależności od stopnia zabudowania przetwornika rozróżniamy:

Konstrukcję otwartą

Otwarte słuchawki charakteryzują się otworem akustycznym w kapsule nausznika, który najczęściej ma postać mikrosiatki w kształcie grilla doprowadzającej powietrze do przetwornika akustycznego, co pozwala na wentylację kapsuły oraz ucha. Z jednej strony takie modele są wygodne (powietrze ma lepszy dostęp do ucha przez co użytkownik nie odczuwa dyskomfortu podczas noszenia słuchawek), ze względu na wrażenie swobody dźwięku zapewniają zazwyczaj bardzo dobre doznania słuchowe, a także cechują się mniejszą ilością zniekształceń z powodu braku odbić fali dźwiękowej w kapsule nausznika. Z drugiej strony oferują niższą izolację akustyczną, która w zależności od zastosowania i upodobań może być wadą lub zaletą. Średnio sprawdzą się np. w środkach lokomocji czy głośnych pomieszczeniach, z kolei w cichych warunkach, dźwięk wydobywający się na zewnątrz może być słyszalny przez pozostałe osoby, które są z nami w tym samym pomieszczeniu.

 

 

Konstrukcję półotwartą

W której to tylna strona membrany ma wyraźnie zredukowaną ilość otworów dyfuzyjnych. Tego typu słuchawki stanowią pewien kompromis pomiędzy konstrukcją otwartą a zamkniętą. Izolacja od dźwięków zewnętrznych jest w nich na ogół większa, niż w przypadku wyżej wymienionym, a dopływ powietrza do kanału usznego w dalszym ciągu umożliwia wielogodzinne korzystanie ze słuchawek. Gwarantują zbalansowany dźwięk z dosyć dobrą przestrzenią i nie negując jednocześnie niższych partii pasma.

Konstrukcję zamkniętą

Słuchawki o konstrukcji zamkniętej mają całkowicie zabudowane kapsuły (są kompletnie pozbawione otworów czy siatek), z tego powodu mogą pochwalić się stosunkowo najlepszą izolacją od hałasów dochodzących z otoczenia, a tym samym stwarzać okazję do lepszego zanurzenia się w muzyce. Dźwięk docierający z zewnątrz do ucha użytkownika po założeniu takich słuchawek może mieć mniejszy poziom o kilka do nawet kilkunastu decybeli. Z kolei to, czego my słuchamy nie słyszy nikt inny. Jednak poza dyskretnym odbiorem dźwięku niesie to za sobą pewien dyskomfort, zwłaszcza gdy tego typu słuchawki mamy na sobie w mieście, gdyż możemy zupełnie stracić orientację tego, co dzieje się wokół nas. Mawia się również, że modele zamknięte charakteryzują się często wyeksponowanym w różnym stopniu basem (aczkolwiek nie jest to regułą). Zamknięte kapsuły mają właściwość zniekształcania niektórych częstotliwości, co jest związane z odbiciem fali akustycznej w ich wnętrzu, a przy długich odsłuchach ze względu na ograniczoną cyrkulację powietrza wokół ucha mogą powodować pocenie, szczególnie w ciepłe dni. Warto wspomnieć, że zniekształcenia akustyczne minimalizuje się poprzez wykładanie kapsuły przetwornika specjalnym materiałem pochłaniającym. Zamknięta konstrukcja występuje w niektórych modelach słuchawek do użytku domowego klasy hi-fi, domowych słuchawek bezprzewodowych, słuchawek profesjonalnych dj, słuchawek przenośnych podróżnych, multimedialnych oraz lotniczych. W tych ostatnich konstrukcji zamkniętej towarzyszy często aktywny system redukcji hałasu.

 

 

Technologie wykonania przetworników

Jakość wykonania słuchawek to niewątpliwie jeden z czynników, na który powinniśmy zwrócić szczególną uwagę przed dokonaniem zakupu. Solidna konstrukcja zapewni trwałość, a wygodne materiały umożliwią komfortowe noszenie słuchawek przez wiele godzin. Wpływ na brzmienie słuchawek poza sposobem ich mocowania i zastosowaną konstrukcją ma także wykorzystywany przetwornik oraz materiały, z których zostały wykonane poszczególne elementy konstrukcji. Wśród stosowanych technologii spotkać możemy:

Przetworniki dynamiczne

To najpopularniejsza konstrukcja na rynku, której używa się praktycznie w każdym typie słuchawek, od dokanałowych po wokółuszne. Stosowana jest zarówno w najtańszych modelach, jak i tych z najwyższej półki. Stanowią je klasyczne konstrukcje głośnikowe sprowadzone do formy mini i mikro, oparte o delikatną membranę, cewkę z magnesem oraz zawieszenie. Cewka porusza się w polu magnetycznym i wywołuje ruch membrany, a tym samym wytwarzanie słyszalnych fal akustycznych, czyli dźwięku. Zaletami słuchawek dynamicznych są przede wszystkim łatwość produkcji w różnorodnych wielkościach i wariantach (otwarte, zamknięte), a także dobra odporność na codzienne użytkowanie oraz zabrudzenia. Charakteryzują się tym, że bez zniekształceń reprodukują dźwięk w całym zakresie pasma częstotliwości, oddają także klarownie scenę stereo. Brzmieniowo są w stanie zaspokoić w zasadzie każdy gust.


 

 

Przetworniki elektrostatyczne

Stosowane są rzadko i na dodatek w stosunkowo drogich produktach. Do poprawnego działania wymagają bardzo dużego napięcia polaryzującego oraz dodatkowej amplifikacji w postaci specjalnych wzmacniaczy, tzw. energizerów. Cechują się także wyjątkowo wysoką impedancją. Przetwornik elektrostatyczny to cienka polimerowa membrana (zazwyczaj pokryta folią z tworzywa sztucznego PET) napylona tlenkami metali, którą umieszczono pomiędzy elektrodami. Sygnał elektryczny dostarczany jest z wysokim napięciem do metalowych płytek, które indukują pole elektromagnetyczne. W wyniku działania którego membrana przyciągana jest do jednej z płytek, co sprawia, że przepływ powietrza w perforacjach membrany generuje falę akustyczną. Z powodu silnego zmiennego pola elektrycznego i niewielkich wymiarów membrany dźwięk jest szybki, bez zniekształceń. Nabywca takich słuchawek musi troszczyć się o czystość przetworników, ponieważ kurz pełniący rolę izolatora może w dużej mierze wpływać na ich brzmienie.

Przetworniki planarne (ortodynamiczne)

To poniekąd konstrukcja pośrednia między przetwornikami dynamicznymi a elektrostatycznymi. Zasada działania przetworników planarnych opiera się na pracy pól magnetycznych oddziałujących na membranę, na której całej powierzchni zamontowano na stałe spiralną cewkę (z dwóch stron umieszczone są dwa duże magnesy, które za pomocą sił elektromagnetycznych wprawiają membranę w ruch). Sama membrana jest dużo większa i pracuje całą powierzchnią, produkując falę dźwiękową o wielu punktach w przeciwieństwie do jednopunktowej z przetworników dynamicznych. W efekcie na małżowinę pada fala o większym promieniu.  Przetworniki tego typu cechują się dobrą charakterystyką częstotliwościową, bardziej realistycznym dźwiękiem, małymi zniekształceniami i łatwością amplifikacji. Są jednak większe i cięższe od konstrukcji dynamicznych oraz elektrostatycznych i wymagają trochę mocniejszych wzmacniaczy.

 

 

Przetworniki zbalansowane (armaturowe, kotwiczkowe)

W ich przypadku sygnał przepływa przez cewkę, która jest nawinięta wokół tzw. armatury. Przepływający sygnał indukuje pole magnetyczne przyciągając armaturę do jednego z zamocowanych na stałe magnesów. Ruchy armatury przenoszone są na ruchy membrany, w wyniku czego powstaje dźwięk. Przetworniki armaturowe są cenione w świecie audio ze względu na bardzo dobrą reprodukcję dźwięku, małe wymiary i dużą efektywność. Ich małe wymiary sprawiają, że producenci słuchawek często stosują po kilka takich przetworników w słuchawkach, łącząc je systemem zwrotnic. Uzyskiwany dźwięk cechuje się wtedy niezwykłą szczegółowością w całym spektrum pasma.



Parametry

W przypadku parametrów technicznych producenci podają zazwyczaj pasmo przenoszenia, impedancję, skuteczność i moc wejściową. Poniżej przybliżymy, co daje nam wiedza o nich i czy rzeczywiście warto się nimi sugerować przy wyborze słuchawek. Warto mieć na uwadze, że w sprzęcie audio nieoceniony jest czynnik ludzki, a mianowicie charakterystyka słyszenia i ogólnie pojęta specyfika zmysłu słuchu. Pomimo zbliżonych parametrów technicznych brzmienie jednego modelu słuchawek może nam bardziej odpowiadać niż innego. Może być też i tak, że tej różnicy w brzmieniu w ogóle nie usłyszymy.

Pasmo przenoszenia

Określa zakres częstotliwości przetwarzanych przez słuchawki. Nie jest to istotny parametr, ponieważ większość modeli pokrywa słyszalny zakres częstotliwości i to z dużym zapasem. Nawet najtańsze modele mogą poszczycić się szerokim pasmem przenoszenia od 20 Hz do 20 kHz. Dodajmy, że poza tym przedziałem człowiek i tak nie jest w stanie nic więcej usłyszeć. Ponadto samo określenie pasma częstotliwości nie mówi zbyt wiele o tym, jak brzmią słuchawki. O wiele ważniejsza jest charakterystyka przenoszenia słuchawek, która pozwala uzyskać informację o tym, które częstotliwości są tłumione, a które wzmacniane przez konkretny model. Jednak takiej informacji trudno szukać w specyfikacjach technicznych. Dodajmy, że wpływ na charakterystykę przenoszenia ma także położenie przetwornika elektroakustycznego względem ucha użytkownika.

 

 

Impedancja

Z technicznego punktu widzenia impedancja to wielkość charakteryzująca zależność między natężeniem prądu i napięciem w obwodach prądu zmiennego. Odpowiada ona oporowi elektrycznemu (rezystancji) w obwodach prądu stałego. W systemach audio, dzięki impedancji dowiadujemy, o jakiej wartości prąd przepłynie przez obwód i czy jest to wartość bezpieczna dla naszego sprzętu czy też nie, oraz czy nasz wzmacniacz jest sobie w stanie z nim poradzić. W przypadku słuchawek ta wyrażana w omach wartość informuje o oporze elektrycznym, jaki stawiają cewki głośników. W zależności od konstrukcji słuchawek impedancja może wynosić od 8 do nawet 2000 omów. Słuchawki o wysokiej impedancji grają nieco ciszej, ale bardziej naturalnie, co zawdzięczają lepszej reprodukcji detali w zakresie tonów średnich i wysokich. Charakteryzuje je także większa odporność na szumy i zakłócenia. W przypadku słuchawek wysokoimpedancyjnych przyjmuje się, że impedancja wyjściowa urządzenia źródłowego lub wzmacniacza powinna być kilkukrotnie (nawet 1o-krotnie) większa od impedancji słuchawek. Dlatego zastosowanie ich w innym wypadku może skutkować tym, że będą grały zbyt cicho i wówczas zajdzie konieczność zastosowania dodatkowo wzmacniacza słuchawkowego. Najczęściej stosuje się je w profesjonalnych studiach nagrań. Bez obaw można je podłączyć np. bezpośrednio do wyjścia liniowego w stole mikserskim. Słuchawki o wyższej impedancji doskonale nadają się do stosowania ze sprzętem domowym (wieże, amplitunery, wzmacniacze). Słuchawki o niższej impedancji (16 lub 32 omy) z kolei świetnie się sprawdzą w przypadku urządzeń o małej mocy wyjściowej np. z urządzeniami przenośnymi. Ponadto są w stanie zagrać głośniej. Nie oznacza to oczywiście, że urządzenia przenośne nie poradzą sobie ze słuchawkami o nieco większej impedancji, jednak trudniej będzie im uzyskać odpowiednio wysoki poziom natężenia dźwięku. Warto wspomnieć, że niektórzy producenci oferują ten sam model słuchawek różniący się pod względem wartości impedancji, ułatwiając w ten sposób wybór konstrukcji, która najlepiej sprawdzi się w konkretnym zastosowaniu.

 

 

Skuteczność

Zwana także czułością słuchawek to parametr ściśle związany z decybelową skalą głośności i powinien być podawany w dB/mW. Liczba ta oznacza głośność, jaką możemy uzyskać z jednego miliwata mocy. Inaczej mówiąc czułość słuchawek to miara efektywności, z jaką sygnał elektryczny jest przekształcany na dźwięk. Generalnie im większa wartość skuteczności, tym słuchawki powinny głośniej grać (zazwyczaj wartość ta oscyluje w granicach 100 dB). Warto jednak mieć na uwadze, że nie zawsze wyższa wartość oznacza lepszość i korzystniejszy będzie wybór słuchawek o skuteczności 115 dB od tych 95. W dodatku, w słuchawkach o dużej skuteczności możliwy do wytworzenia maksymalny poziom dźwięku może spowodować szybkie i skuteczne uszkodzenie słuchu. Nie warto zatem przesadzać z głośnością odtwarzanego materiału audio.


 

 

Moc wejściowa

Jednostką mocy wejściowej jest miliwat w skrócie mW. W słuchawkach mamy do czynienia z dwoma rodzajami mocy wejściowej: maksymalną oraz nominalną. Ta pierwsza informuje nas o maksymalnej mocy sygnału, jaką możemy doprowadzić do słuchawek i ich nie uszkodzić. Nie należy przekraczać tej wartości, gdyż grozi to uszkodzeniem sprzętu bądź słuchu. Dla przykładu podłączenie słuchawek o zbyt małym parametrze maksymalnej mocy wejściowej do odtwarzacza o wyższej mocy wyjściowej może skończyć się uszkodzeniem słuchawek, jeśli przekręcimy gałkę głośności zbyt mocno w prawo. Moc nominalna mówi nam z kolei o mocy, jaką słuchawki powinny otrzymywać, aby grać z odpowiednim poziomem głośności i czystości dźwięku. Wartość ta jest pomocna przy wyborze słuchawek, które mają grać z zewnętrznymi wzmacniaczami. Typowe wartości wahają się od kilkudziesięciu miliwatów w przypadku słuchawek mobilnych i dochodzą nawet do tysiąca w modelach profesjonalnych.


 

Słuchawki przewodowe lub bezprzewodowe

Słuchawki przewodowe łączą się ze źródłem dźwięku za pośrednictwem przewodu. Zwykle zakończony jest on wtyczką jack 3,5 mm (minijack jest używany jako złącze słuchawkowe w urządzeniach przenośnych, takich jak odtwarzacze MP3, smartfony, tablety, a także w komputerowych kartach dźwiękowych) lub 6,3 mm (którą stosuje się przede wszystkim w sprzęcie studyjnym i instrumentach muzycznych). Na rynku znajdziemy również słuchawki ze złączem Lightning (dedykowane urządzeniom marki Apple). Dodajmy, że słuchawki z mikrofonem przeznaczone do telefonów komórkowych mają często jedno złącze TRRS, które umożliwia obsługę mikrofonu z wykorzystaniem pojedynczego złącza, podczas gdy w multimedialnych słuchawkach komputerowych na mikrofon przeznaczony jest osobny wtyk. Wówczas złącze przeznaczone dla sygnału z mikrofonu podłączamy do wejścia mikrofonowego na karcie dźwiękowej komputera, z kolei słuchawki podłączamy do wyjścia słuchawkowego katy dźwiękowej. W niektórych słuchawkach przewód nie jest zamocowany na stałe lecz odpinany, co oferuje możliwość jego wymiany na dłuższy lub o innym standardzie wtyku. Dzięki takiemu rozwiązaniu będziemy mogli używać tych samych słuchawek, korzystając z innych platform w trybie analogowym, takich jak Mac, konsole do gier, smartfonów lub tabletów. Ponadto warto zwrócić uwagę, czy wtyk trzyma się pewnie i czy jest obecny system blokady, który skutecznie zabezpieczy przewód przed przypadkowym wypięciem.

 

 

Ważne jest także, czy przewód wychodzi z jednej czy z obu kopułek. Przewód jednostronny jest wygodniejszy, ale może powodować problemy z balansem kanałów, których unikniemy w przypadku przewodu obustronnego. Ten z kolei może przeszkadzać w codziennych czynnościach, jeśli ma zbyt długie odcinki do splittera (czyli rozdzielacza przewodu). Niezwykle istotna jest sama długość przewodu słuchawkowego oraz jego wykonanie, które bezpośrednio wpływają na wygodę korzystania ze słuchawek. Przewody mogą mieć długość od 1 do 6 i więcej metrów. Kabel nie powinien się plątać ani ograniczać swobody ruchów. Krótsze przewody słuchawkowe zazwyczaj stosuje się w przypadku urządzeń mobilnych i odtwarzaczy przenośnych, w dłuższe wyposaża się słuchawki do użytku domowego, np. systemów audio lub telewizorów. Oczywiście długość kabla zawsze można zwiększyć za pomocą przedłużacza kabla słuchawkowego, jednak dodatkowy styk może niekorzystnie wpłynąć na jakość dźwięku i pojawienie się zniekształceń w odtwarzanym sygnale. Z kolei odporność przewodu na splątanie uzyskuje się poprzez wykorzystywanie specjalnych materiałów oraz nadając mu różne kształty, m.in. płaski lub karbowany. Duża część kabli słuchawkowych wyposażona jest w mikrofon i pilot pozwalający sterować głośnością, odtwarzaniem utworów i połączeniami telefonicznymi (zazwyczaj są zgodne zarówno z systemem Android, Windows, jak i iOS).

 

 

Coraz większą popularność zdobywają słuchawki bezprzewodowe z modułem Bluetooth, które gwarantują pełen komfort, gdy jesteśmy w ruchu i są doskonałym towarzyszem dla każdego użytkownika smartfona. Znajdziemy je zarówno wśród modeli nausznych, jak i dousznych. Takie słuchawki komunikują się bezpośrednio z urządzeniem audio obsługującym ten standard, które wysyła do nich sygnał bezprzewodowo (za pomocą fal radiowych). Zasięg słuchawek Bluetooth wynosi około 10 m. Dodajmy, że na rynku znajdziemy również modele działające w oparciu o pasmo radiowe i specjalny zewnętrzny nadajnik sygnału, dołączony do kompletu (który czasami zapewnia obsługę do dwóch par słuchawek jednocześnie). Wówczas sterowanie odtwarzaniem odbywa się przy użyciu przycisków znajdujących się na jednym z nauszników. Słuchawki bezprzewodowe zasilane są bateryjnie lub przez wbudowany akumulator, który ładujemy np. podłączając słuchawki do komputera za pomocą przewodu USB. Oczywiście, im większa pojemność akumulatora, tym rzadziej będziemy musieli sobie zaprzątać głowę jego ponownym naładowaniem. Niewątpliwym atutem słuchawek z funkcją Bluetooth jest to, że mogą współpracować bezprzewodowo z wieloma urządzeniami, m.in ze smartfonami, radioodtwarzaczami samochodowymi, komputerami czy stereofonicznymi zestawami audio. Niektóre modele dodatkowo oferują szybkie parowanie NFC (wystarczy zbliżyć smartfon z aktywną funkcją NFC do odpowiedniego miejsca, np. na obudowie nausznika słuchawek, aby nawiązać połączenie bezprzewodowe i strumieniowo odtwarzać muzykę dostępną na urządzeniu mobilnym). W innych z kolei o jakość dźwięku dba Bluetooth 4.0 poszerzony o protokół apt-X, który pozwala uzyskać jakość brzmienia porównywalną z jakością płyty CD. Wspomnijmy, że do słuchawek Bluetooth często dołączony jest przewód, który pozwala ich używać klasycznie.


 

Autor tekstu: Angelika Młotkowska

Wszystkie zdjęcia pochodzą ze stron producentów słuchawek.

Menu