Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu dostosowania się do Twoich preferencji oraz w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania strony. Więcej na temat polityki prywatności oraz cookies znajdziesz >> Tutaj

×
  • Płać prosto i bezpiecznie
  • Bezpieczne i sprawdzone zakupy
  • Zadzwoń i zamów: 799 366 936

Wypełnij przestrzeń muzyką. Część II.

W pierwszej części artykułu skupiliśmy się na technicznych aspektach głośników i ich zestawów. W tym artykule postaramy się z kolei przedstawić, w jaki sposób kolumny łączy się celem uzyskania idealnej reprodukcji dźwięku przestrzennego.



Którędy płynie dźwięk, czyli kanały


Definicja kanału jest ogólnie rzecz biorąc, oczywista: to po prostu niezależne źródło dźwięku. Na każdy kanał powinniśmy zaplanować jedną kolumnę. Systemy klasy stereo będą wyposażone w dwa niezależne pełnozakresowe kanały (lewy i prawy), i tyle też potrzebujemy kolumn. Generalnie w systemach stereo używa się pełnozakresowych kolumn, niemniej w niektórych przypadkach stosuje się układ 2 + 1 (to znaczy, po jednej kolumnie na kanał plus specjalna kolumna służąca do odtwarzania zakresu niskich tonów, tak zwany „subwoofer”). W układzie 2 + 1, dzięki użyciu subwoofera reprodukującego niskie tony, możliwe jest zmniejszenie wielkości podstawowych kolumn. Dzięki specyfice ludzkiego słuchu odbywa się to bez większej szkody dla odbioru muzyki: nasze słyszenie niskich częstotliwości jest bezkierunkowe, to znaczy, nie jesteśmy w stanie usłyszeć, skąd docierają do nas basy. Z tych powodów, aby zapewnić pełnię wrażeń, jeden subwoofer w zupełności wystarczy (i wcale nie musi być on eksponowany).

Sprawa komplikuje się w przypadku systemów kina domowego – w tym przypadku aktywnych kanałów może być więcej, ale też nie każdy z nich musi być pełnozakresowy (dla przykładu: jeżeli dostępny jest kanał, który odtwarza tylko dialogi, to jego charakterystyka może być okrojona pod kątem takiego zastosowania). Dlatego w systemach kina domowego będziemy mieli do czynienia z większą ilością kolumn, ale też będą to kolumny specjalizowane zgodnie z rolą, jaką spełniają. O tym też musimy pamiętać.

Oczywiście w przypadku kina domowego rzadko kiedy kupujemy kolumny oddzielnie – są one oferowane w zestawach dopasowanych do danego systemu dźwięku wielokanałowego. Czym jest system dźwięku wielokanałowego? To po prostu definicja ile i jakiego typu kanały są w danym systemie wykorzystywane. Ilość dostępnych kanałów jest integralną cechą wzmacniacza (bądź amplitunera kina domowego), stąd często zestawy kolumn głośnikowych sprzedawane są łącznie z odpowiednim amplitunerem.



Zapełniając przestrzeń


Systemy dźwięku przestrzennego o większej liczbie kanałów, niż 2, zaczęły pojawiać się na rynku konsumenckim wraz ze wzrostem udziału cyfrowych technologii. W systemach analogowych każdy kanał dźwięku wymagał oddzielnego mechanizmu jego przetwarzania i przechowywania na nośniku. Zapis stereo na taśmach magnetycznych wymagał dwóch ścieżek i dwóch torów przetwarzania, sygnał radiowy stereo był w specjalny sposób kodowany, zapis stereo na płytach gramofonowych posiłkował się sztuczką polegającą na tym, że za poszczególne kanały stereo odpowiadały ściany rowka w płycie. Zwiększanie ilości kanałów było albo niemożliwe, albo technicznie bardzo wymagające. Co innego w systemach cyfrowych – w ich przypadku możliwe jest zakodowanie wielu kanałów dźwiękowych jednocześnie i ich późniejsze rozkodowanie. I właśnie w tym momencie na scenie pojawiają się różne systemy dźwięku przestrzennego.

Dolby Surround / Dolby Surround Pro Logic / Dolby Prologic II

Jest to już nieco przestarzały system kodowania dźwięku wielokanałowego, w którym dodatkowe kanały audio zostały zakodowane w podstawowych kanałach stereo. Oznacza to, że możliwe było zakodowanie dodatkowych kanałów audio w każdym nośniku, nawet w kasetach VHS. Niestety, dodatkowe kanały audio zakodowane w ten sposób nie były pełnozakresowe, a i sama separacja kanałów była niska.

Dolby Digital/AC3

To w pełni cyfrowy format kodowania, pozwalający na zakodowanie do 6 w pełni niezależnych kanałów. Jest on obecnie powszechnie stosowany do zapisu dźwięku na płytach DVD.

DTS

System „Digital Theatre System” – często współwystępujący z Dolby Digital na płytach DVD, pozwalający na zakodowanie również do sześciu niezależnych kanałów, ale o nieco lepszej jakości, niż Dolby Digital. Pomimo tego, rzadziej spotykany i nie wszystkie urządzenia potrafią go dekodować.

Dolby Digital Plus

System pozwalający na zakodowanie do czternastu niezależnych kanałów, powszechnie używany na płytach DVD HD oraz Blue-Ray.

Dolby Atmos

To relatywnie nowy (bo opracowany w 2012 roku) system, pierwotnie przeznaczony dla sal kinowych. Obsługuje teoretycznie nieograniczoną liczbę ścieżek, które podczas odtwarzania są dynamicznie miksowane stosowanie do możliwości systemu, na którym dokonuje się reprodukcja dźwięku. Krótko mówiąc, to tak, jakby montaż dźwięku w filmie miał miejsce bezpośrednio w naszym domu i odpowiednio do możliwości naszego systemu dźwiękowego.


Magiczne cyferki…?


Zestawy głośnikowe dla kina domowego oznaczane są kodem symbolizującym liczbę pełnozakresowych kanałów oraz, po kropce, ilość kanałów dodatkowych. W takiej notacji system monofoniczny (jednokanałowy) będzie oznaczony symbolem 1.0, system stereofoniczny 2.0, a systemy dźwięku przestrzennego odpowiednio 5.1, 6.1 i tak dalej.

5.1

To system pięciu kanałów pełnozakresowych (przednie lewy, środkowy i prawy oraz tylny lewy i prawy) oraz dodatkowego kanału subwoofera. Jest to system najstarszy i najczęściej spotykany system, powszechnie stosowany w formatach DVD oraz DVD Audio.

6.1

Podobnie jak system 5.1, ale uzupełniony o dodatkowy głośnik tylny. Znane z systemu 5.1 głośniki tylne pełnią z kolei rolę głośników bocznych.

7.1

W tym przypadku pojawia się dodatkowy głośnik tylny, w ten sposób za plecami słuchacza występują dwa głośniki tylne.

9.1

Podobnie, jak 7.1, dwa nowe kanały lokowane są przed słuchaczem, ale u góry.

Musimy pamiętać, że systemy dźwięku przestrzennego same z siebie nie wyprodukują takiego dźwięku – w tym celu potrzebujemy nośnika (DVD, Blue-Ray, SA-CD), na którym dźwięk został zakodowany wielokanałowo. Jeżeli będziemy odtwarzać muzykę dwukanałową (stereo) na systemie kina domowego, wszystkie nadmiarowe kanały będą albo powielały jeden z dwóch dostępnych kanałów, albo będą wyłączone, albo ich źródłem będzie oryginalny dźwięk przetworzony cyfrowo celem poprawienia wrażeń przestrzennych – to oczywiście zależy od tego, jak system dźwięku przestrzennego zostanie skonfigurowany. I tutaj pojawia się linia podziałowa oddzielająca systemy stereo od systemów wielokanałowych.

System stereo z założenia miał oddawać scenę dźwiękową ulokowaną przed słuchaczem, w tej roli dwa kanały są w zupełności wystarczające. Systemy wielokanałowe z kolei zostały stworzone z myślą o zanurzeniu słuchacza w środek akcji filmu, ich celem jest zbudowanie sceny wokół słuchacza. Z tych powodów wybór danego systemu będzie uzależniony od tego, czego oczekujemy od systemu dźwiękowego. Dla osoby szukającej czystej i idealnej reprodukcji muzyki, systemy stereo będą lepszym wyborem; dla kogoś, kto pragnie zanurzyć się w akcji ostatniego przeboju kinowego i usłyszeć śmigłowiec przelatujący nad głową, system kina domowego jest jedyną opcją. Owszem, każdy system przestrzenny będzie w stanie reprodukować dźwięk stereo, ale dla koneserów stereo będzie to zawsze gorszy wybór. Ale jeżeli chirurgiczna precyzja sceny stereo nie jest priorytetem, wówczas system przestrzenny całkiem dobrze sprawdzi się i w takiej roli.



Co mamy do wyboru?


Nasz przegląd produktów rozpoczniemy od kolumn przeznaczonych do systemów stereo


YAMAHA NS-F51

To dwudrożne kolumny z podwójnym głośnikiem reprodukującym niskie tony. Taka konstrukcja poprawia efektywność pracy kolumny w niskich częstotliwościach, jak również przyczynia się do niwelacji drobnych niejednorodności pracy poszczególnych głośników. Jakość dźwięku w zakresie niskich tonów poprawia również system Bass Reflex. Pomimo zaprojektowania ich jako kolumn dwudrożnych, pasmo przenoszenia jest całkiem szerokie, od 43 Hz do 26 kHz. Impedancja tego modelu jest relatywnie nietypowa, bo wynosi 6 W. Kolumny te doskonale sprawdzą się przy słuchaniu muzyki, ale mogą też pełnić funkcję frontowych kolumn w kinie domowym. Szczególnie zważywszy na to, że ich moc znamionowa to 80 W, a przy skuteczności 89 dB/W/m z łatwością nagłośnią nawet duże pomieszczenie.


WHARFEDALE Diamond 10.0

Kolumny dla osób, które cenią sobie przestrzeń. Ich niewielkie wymiary pozwolą umieścić je w pomieszczeniu bez szkody dla wolnego miejsca. Ale nie oznacza to, że ich kompaktowość okupiona jest jakością. Jest to dwudrożny model o mocy znamionowej 75 W i paśmie przenoszenia od 55 Hz do 24 kHz, a jego skuteczność wynosząca 86 dB/W/m jest wystarczająca do zapewnienia pełni wrażeń. Dobra propozycja w przypadku, gdy chcemy kolumny umieścić na regale, a nie chcemy tracić walorów akustycznych.


TAGA HARMONY TAV-606F SE

To trójdrożne kolumny, w których tor niskich częstotliwości zbudowano na bazie tandemu głośników niskotonowych dodatkowo wspomaganych techniką Bass Reflex. Kolumny cechuje dobra separacja pasm na zwrotnicy, którą z kolei zbudowano tak, aby precyzyjnie pokryć całe pasmo częstotliwości (pasmo jest podzielone częstotliwościami 650 Hz oraz 4500 Hz).  Przy reprodukowanym paśmie od 36 Hz do 25 kHz mamy gwarancję doskonałego dźwięku a skuteczność osiągająca 91 dB/W/m gwarantuje dobre nagłośnienie pomieszczenia. Kolumny te mogą pracować do mocy 150 W przy impedancji 6 W.


JBL Arena 180

JBL to renomowany producent, którego produkty znajdują szerokie uznanie. Opisywany model to klasyczna dwudrożna kolumna, która będzie w stanie zapewnić doskonałe nagłośnienie nawet w dużych pomieszczeniach. Zawdzięcza to swojej mocy (do 225 W przy impedancji 8 W), dobrej skuteczności 88 dB/W/m oraz szerokiemu pasmu przenoszenia, bo wynoszącemu od 39 Hz do 40 kHz. Tor niskich częstotliwości został wyposażony w system Bass Reflex, a pasmo zostało podzielone wokół częstotliwości 2100 Hz. Całości dopełnia doskonałe, oszczędne wizualnie wzornictwo.


Wszystkie wymienione powyżej kolumny doskonale sprawdzą się przy reprodukowaniu muzyki stereo, ale warto zaznaczyć, że równie dobrze można je wykorzystać w roli przednich głośników kina domowego. Spójrzmy zatem na zestawy dedykowane kinu domowemu. Warto zauważyć, że w takim przypadku komplet kolumn oferowany jest łącznie z amplitunerem (a często nawet z odtwarzaczem video), ale ponieważ niniejszy artykuł dotyczy kolumn, w opisach zestawów właśnie na nich się skupimy.


SONY BDV-E4100

To doskonały zestaw dla osoby, która nie ma ochoty wnikać we wszystkie szczegóły (które staraliśmy się w niniejszym artykule wyjaśnić) – krótko mówiąc, to zestaw sześciu kolumn (5.1) dodatkowo doposażony w amplituner z odtwarzaczem Blue-Ray. Moc głośników ogółem to 1000 W, choć należy wziąć pod uwagę, że podliczenie mocy wszystkich składników nie jest miarodajne. Zdecydowanie jest to zestaw stworzony pod kątem kina domowego.


DENON AVR-X520BT + Eltax Exposure HCP

W tym przypadku mamy do czynienia z wysokiej klasy amplitunerem doposażonym w pięć kolumn marki Eltax. W zestawie nie występuje subwoofer, jego rolę przejmują kolumny przednie. Kolumny przednie to przyzwoita dwudrożna konstrukcja o mocy znamionowej 120 W, paśmie przenoszenia od 45 Hz do 20 kHz i skuteczności 87 dB/W/m, w której część niskotonowa zbudowana jest na bazie tandemu głośników wspomaganych przez system Bass Reflex. Głośniki boczne (surround) to również dwudrożna konstrukcja o mocy znamionowej 70 W i paśmie przenoszenia od 65 Hz do 20 kHz. Kompletu dopełnia głośnik centralny o podobnym pasmie przenoszenia, jak głośniki boczne, ale za to wyposażony w tandem głośników niskotonowych, również wspomaganych systemem Bass Reflex. Choć mogłoby się wydawać, że zabrakło w zestawie subwoofera, to ze względu na wydajność użytch kolumn, basów na pewno nie zabraknie.


YAMAHA MusicCast RX-V483 + Pure Acoustics NOVA 6

To podobny, pięciokoumnowy zestaw, w którym wokół amplitunera Yamaha zbudowano kino domowe. Dzięki użytym pełnozakresowym kolumnom można było zrezygnować z umieszczania w zestawie subwoofera, którego rolę przejmują pozostałe kolumny zestawu. Zestaw otwierają dwudrożne kolumny przednie o imponującej mocy znamionowej 220 W, przy impedancji 4/8 W. Ich wydajność gwarantuje doskonała skuteczność 92 dB/W/m oraz pasmo przenoszenia od 42 Hz do 20 kHz. Część basowa została skonstruowana na bazie tandemu głośników wspomaganych przez system Bass Reflex, a część średnio i wysokotonowa realizowana jest przez głośnik kopułkowy z neodymowym magnesem. Pasmo podziału częstotliwości to 2500 Hz. Kolumny boczne to również dwudrożna konstrukcja, o nieco niższej skuteczności 89 dB/W/m, mocy znamionowej 150 W i nieco węższym od dołu paśmie przenoszenia (od 60 Hz). Całości dopełnia głośnik centralny o podobnych parametrach, jak głośniki boczne, wyposażony za to w dwa głośniki niskotonowe. Wszystkie kolumny wykończone w modnym stylu piano-black doskonale będą prezentować się w każdym rodzaju wnętrza.


Nasz przegląd zakończymy kilkoma propozycjami soundbarów. Biorąc pod uwagę ilość kanałów, w większości są to konstrukcje klasy 2.1, czyli dwa kanały plus subwoofer. Popularność tych konstrukcji wzrosła, kiedy na rynku zaczęły panować płaskie wyświetlacze ekranowe, a jak wiadomo, w małej przestrzeni, trudno jest uzyskać dobry dźwięk. Soundbary z założenia nie mają zastąpić normalnych kolumn, ich rolą jest raczej poprawienie wrażeń dźwiękowych w przypadku oglądania telewizji, grania na konsoli, czy podczas używania komputera. Ich niewątpliwymi atutami są rozmiary: soundbar nie zajmuje wiele miejsca, a subwoofer może być umieszczony gdzieś w kącie i nie zajmować miejsca. Soundbary wyposażone są także we wbudowany wzmacniacz i dekoder. Na uwagę w ich przypadku zasługuje to, że choć oba kanały reprodukowane są przez jeden zestaw głośnikowy, to dzięki użyciu nowoczesnych technologii cyfrowych przetwarzania sygnałów, potrafią one całkiem skutecznie oddać przestrzeń stereo.


JBL SB 150

Jest to zestaw, który doskonale sprawdzi się jako uzupełnienie telewizora – całkowita moc zestawu to 150 W (choć większość tej mocy przypada na subwoofer). Pasmo przenoszenia zawiera się w zakresie od 45 Hz do 20 kHz. Subwoofer jest bezprzewodowy (poza oczywiście zasilaniem), więc nie musimy martwić się dodatkowym przewodem.


SONY HT-CT381

Choć wygląda niepozornie, to producent szczyci się mocą umieszczoną w tym urządzeniu – ma ono dysponować ogółem 300 W mocy. Oczywiście większość tej mocy przypada na subwoofer, oparty o stożkowy głośnik niskotonowy, wpierany systemem Bass Reflex, niemniej i tak 300 W mocy ogółem robi wrażenie. Subwoofer łączy się z panelem bezprzewodowo, co ułatwia umieszczenie go w dogodnym miejscu bez konieczności ciągnięcia przewodów.



A na koniec…


Stojąc przed wyborem odpowiednich kolumn głośnikowych, czy całego systemu nagłośnienia, pierwszym pytaniem, które musimy sobie zadać, to pytanie czego i w jaki sposób słuchamy. Jeżeli jesteś melomanem, kochającym zanurzyć się w niuanse sceny muzycznej, to z pewnością powinieneś kierować swą uwagę w stronę dobrych, pełnozakresowych kolumn stereo. Jeżeli nie chcesz rezygnować z doskonałej reprodukcji muzyki, ale od czasu do czasu pragniesz obejrzeć film z dźwiękiem przestrzennym, któryś z zaprezentowanych zestawów klasy 5.1 wyposażonych w pełnozakresowe kolumny przednie powinien spełnić oczekiwania. A jeżeli nie przywiązujesz większej uwagi do technik dźwiękowych, a jedynie chcesz w miarę skutecznie wypełnić pomieszczenie dźwiękiem, soundbar może być rozwiązaniem dla Ciebie.

Warto również zastanowić się nad akustyką pomieszczenia: to ogromny, ale i odrębny temat. Nie każdy z nas ma możliwości podporządkowania pomieszczenia jakości dźwięku. Dobry zestaw pełnozakresowych kolumn, wyposażony w adaptacyjną logikę w amplitunerze pozwoli na takie dopasowanie sposobu pracy odpowiednich kanałów, że możliwe będzie zniwelowanie niepożądanych odbić czy rezonansów towarzyszących każdemu wnętrzu. Odpowiednie rozmieszczenie kolumn, samo w sobie może zdecydowanie poprawić akustykę pomieszczenia, bez potrzeby uciekania się do przebudowywania wnętrza. Warto także pamiętać, że nie zawsze moc zestawu przełoży się na jakość dźwięku - czasami warto spojrzeć na pozostałe parametry, a nie kierować się tylko mocą nominalną.



Życzymy perfekcyjnego odsłuchu!!!



Autor tekstu: Angelika 

W artykule wykorzystano zdjęcia producentów produktów

Menu

Mój redcoon